top of page

Λειτουργεί η Υπνοθεραπεία τελικά; (7 επιστημονικά ευρήματα)

Η υπνοθεραπεία ήταν και είναι -σε μικρότερο βαθμό- μια παρεξηγημένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Τα τελευταία χρόνια όμως αυτό αρχίζει να αλλάζει μιας και όλο και περισσότεροι επιστήμονες, ψυχολόγοι και ψυχίατροι ερευνούν τα οφέλη και τα αποτελέσματα της.


Η υπνοθεραπεία αποτελεί μια φυσιολογική κατάσταση του νου, καθώς χαλαρώνεις, εστιάζεσαι και βυθίζεσαι βαθύτερα και βαθύτερα στον εσώτερο εαυτό σου.


Πολλές φορές κατα την διάρκεια της μέρας, εισερχόμαστε σε αυτή την κατάσταση που ονομάζεται ύπνωση, όταν π.χ χαλαρώνουμε στο καναπέ, όταν οδηγάμε, όταν χανόμαστε στις σκέψεις μας, όταν ακούμε μουσική κλπ, με την διαφορά οτι στην υπνοθεραπεία ο θεραπευτής μας οδηγεί στοχευμένα σε ενα θεραπευτικό ταξίδι, με υποβολές που δίνονται, και ενισχύουν το αποτέλεσμα που θέλουμε να πετύχουμε.


Μόλις φτάσει σε εκείνο το βαθύ επίπεδο, ο θεραπευτής χρησιμοποιεί την ύπνωση για να βοηθήσει το άτομο να ξεπεράσει τις φοβίες του, να διαχειριστεί το βάρος και να διαχειριστεί καλύτερα το άγχος (American Psychological Association, 2020).


Αυτό το άρθρο διερευνά την επιστήμη πίσω από τους ισχυρισμούς της υπνοθεραπείας. Εξετάζουμε τους υπάρχοντες τομείς έρευνας και αποκαλύπτουμε πώς η υπνοθεραπεία μπορεί να μας βοηθήσει ως θεραπευτές να βελτιώσουμε τη ζωή των ανθρώπων (positivepsychology.com)



Σε τι χρησιμοποιείται σύμφωνα με έρευνες;


Η υπνοθεραπεία έχει αποδειχθεί απίστευτα πολύτιμη στη διαχείριση και τη θεραπεία αρνητικών και μη βοηθητικών συμπεριφορών.



Οι επιστημονικές έρευνες έδειξαν οτι μπορεί να βοηθήσει...


Διακοπή του καπνίσματος

Η υπνοθεραπεία είναι δημοφιλής ως εργαλείο διακοπής του καπνίσματος. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν η ύπνωση ενισχύει τη βούληση να σταματήσει η συνήθεια ή αν μειώνει την επιθυμία να συνεχιστεί (Barnes, McRobbie, Dong, Walker, & Hartmann-Boyce, 2019).


Στην ανασκόπηση του 2019 που περιλαμβάνει 14 μελέτες και 1.926 συμμετέχοντες, ο Barnes et al. βρήκε ότι οι παρεμβάσεις υπνοθεραπείας είναι εξίσου αποτελεσματικές με άλλες μορφές υποστήριξης συμπεριφοράς έξι μήνες μετά τη θεραπεία.



Βελτίωση ύπνου και αντιμετώπιση διαταραχών ύπνου

Τα προβλήματα ύπνου είναι κοινά στον ενήλικο πληθυσμό, επηρεάζοντας τη μάθηση, τη γνώση και την ψυχική και σωματική ευεξία.


Η ύπνωση, εκτός από το ότι είναι χρήσιμη για τη θεραπεία του πόνου και την ανακούφιση των παρενεργειών της θεραπείας του καρκίνου, είναι επίσης μια πολλά υποσχόμενη αυτόνομη θεραπεία για διαταραχές ύπνου, αποφεύγοντας δυνητικά την ανάγκη για φαρμακολογική παρέμβαση (Chamine, Atchley, & Oken, 2018).


Έρευνα που συνέκρινε πολλαπλές στρατηγικές παρέμβασης, συμπεριλαμβανομένης της υγιεινής του ύπνου, της χαλάρωσης, της προσοχής και της υπνοθεραπείας, διαπίστωσε ότι ήταν μια αποτελεσματική θεραπεία.


Λειτουργεί η Υπνοθεραπεία; 7 Επιστημονικά ευρήματα


Ενώ ορισμένοι επιστήμονες εξακολουθούν να βλέπουν την ύπνωση με δυσπιστία, έχει αποδειχθεί χρήσιμη σε κλινικά περιβάλλοντα και διορατική στην έρευνα σε νοητικές διαδικασίες όπως η «αίσθηση, η αντίληψη, η μάθηση, η μνήμη και η φυσιολογία» (Faymonville et al., 2006).


Η ύπνωση θεωρείται ως μια αυξημένη κατάσταση προσοχής, συγκέντρωσης και εσωτερικής απορρόφησης, με μειωμένη επίγνωση των εξωτερικών ερεθισμάτων.


Η ύπνωση, ωστόσο, απαιτεί τρία συστατικά (Faymonville et al., 2006):


Απορρόφηση – για να εμπλακείτε πλήρως στην ευφάνταστη εμπειρία

Αποσύνδεση – ο διαχωρισμός των συστατικών συμπεριφοράς που συνήθως επεξεργάζονται μαζί, όπως το να είσαι ταυτόχρονα ηθοποιός και παρατηρητής

Υποβολημότητα – η αυξημένη τάση για «συμμόρφωση με υπνωτικές οδηγίες»

Ενώ η υπνοθεραπεία φαίνεται πολλά υποσχόμενη ως θεραπεία για πολλαπλά ζητήματα που καθορίζουν τη σωματική και ψυχολογική υγεία, μεγάλο μέρος της έρευνας φαίνεται ελαττωματικό λόγω του κακού σχεδιασμού των δοκιμών. Επομένως, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες υψηλής ποιότητας για την καλύτερη κατανόηση των δυνατοτήτων του να βελτιώσει τον χρόνιο πόνο, την κατάθλιψη, τις διαταραχές ύπνου και διατροφής (Chamine et al., 2018).


Λοιπόν, η υπνοθεραπεία λειτουργεί πραγματικά;


Ναι, η επιστήμη έχει επιβεβαιώσει ότι η υπνοθεραπεία μπορεί να αλλάξει την αντίληψη και τη συμπεριφορά μας.


Αίσθηση του ποιοι είμαστε

Μια αντιληπτική ψευδαίσθηση υπογραμμίζει πώς η ευαισθησία μας στον υπνωτισμό επηρεάζει την αυτοαντίληψη μας.


Σε ένα διάσημο πείραμα γνωστό ως ''ψευδαίσθηση χεριών από καουτσούκ'' (rubber hand illusion), οι συμμετέχοντες βλέπουν ένα λαστιχένιο χέρι να χαϊδεύεται ενώ το δικό τους παραμένει κρυμμένο. Παραδόξως, το άτομο αισθάνεται μια αίσθηση οτι επρόκειται για το δικό του χέρι, πάνω στο ξεκάθαρα ψεύτικο χέρι.


Όταν αναπαράχθηκε το πείραμα, διαπιστώθηκε ότι όσοι υπνωτίζονται πιο εύκολα είχαν αυξημένο βαθμό αίσθησης του ελαστικού χεριού και μια πιο τροποποιήσιμη αίσθηση της εικόνας του σώματος (Fiorio, Modenese, & Cesari, 2020).


Επικύρωση της υπνοθεραπείας ως θεραπεία


Όλο και περισσότερο, η έρευνα έχει δείξει τον κρίσιμο ρόλο που μπορεί να παίξει η ύπνωση στη θεραπεία ψυχολογικών και φυσιολογικών προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των ακόλουθων καταστάσεων:


Πόνος

Οι ΄΄υπνωτισμένοι΄΄ εθελοντές είναι έως και 50% πιο ικανοί να χειριστούν επώδυνα ερεθίσματα (Faymonville et al., 2006).

Οι σαρώσεις αποκαλύπτουν ότι η ύπνωση μπορεί να μειώσει τη δραστηριότητα στον πρόσθιο φλοιό του εγκεφάλου, συνδέοντας τα αισθητηριακά ερεθίσματα με συναισθηματικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις και απενεργοποιώντας τα σήματα πόνου.


Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η ύπνωση είναι πιο αποτελεσματική από την τυπική ιατρική φροντίδα όταν χρησιμοποιείται για τη μείωση του πόνου κατά τη διάρκεια του τοκετού. (Landolt & Milling, 2011).


Γαστρεντερικό

Οι γαστρεντερικές διαταραχές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των παιδιών & ενηλίκων. Και παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζονται ως το προϊόν της αλληλεπίδρασης μυαλού-εγκεφάλου-εντέρου, οι τυπικές ιατρικές θεραπείες προσφέρουν μικρή ανακούφιση.


Ωστόσο, η ύπνωση, ιδιαίτερα όταν εξηγείται στον ασθενή πριν από τη θεραπεία για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, φαίνεται να μειώνει με επιτυχία την αντίληψη του πόνου (Mahler, 2015).


Δερματολογικό

Η ύπνωση αποδεικνύεται επίσης επιτυχημένη ως θεραπεία για δερματικές διαταραχές και έχει χρησιμοποιηθεί στη δερματολογία για να μειώσει συνήθειες όπως το ξύσιμο ενώ προάγει την επούλωση.


Χωρίς παρενέργειες, μια τέτοια θεραπεία, μαζί με τον διαλογισμό και τη βιοανάδραση, μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα εκεί που άλλοι έχουν αποτύχει (Shenefelt, 2017).


Κατάθλιψη

Η ύπνωση χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο ως θεραπεία για την κατάθλιψη και είναι εξίσου αποτελεσματική στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης με τις ψυχολογικές παρεμβάσεις που προσπαθούν να θεραπεύσουν πρότυπα διαστρεβλωμένης γνωστικής λειτουργίας (Milling, Valentine, McCarley, & LoStimolo, 2018).


Η ύπνωση φαίνεται να βοηθά με διάφορους τρόπους. Με τη μείωση των συμπτωμάτων, βοηθά στην οικοδόμηση δεξιοτήτων αντιμετώπισης, μετατοπίζει την εστίαση από τα συναισθήματα στις σκέψεις και μπορεί να βοηθήσει στην αναδιαμόρφωση δύσκολων καταστάσεων.


Στρες

Η εικονική πραγματικότητα (VR) και η επαυξημένη πραγματικότητα (AR) έχουν δείξει την αξία τους στη θεραπεία, ιδιαίτερα στην επιτυχή θεραπεία των φοβιών. Όταν συνδυάζονται με ύπνωση, το VR και το AR φαίνεται να βελτιώνουν το αποτέλεσμα των θεραπειών για το στρες. Προσφέρουν ένα συναρπαστικό πεδίο για έρευνα και τη δυνατότητα για νέα πρωτόκολλα θεραπείας (Zhao, You, Shi, & Gan, 2015).


Χειρουργική επέμβαση

Η ύπνωση προσφέρει πρακτικές και ευεργετικές ευκαιρίες για βοήθεια σε ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο.


Όταν πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της περιεγχειρητικής περιόδου, μεταξύ της απόφασης για χειρουργική επέμβαση και της ίδιας της διαδικασίας, η υπνοθεραπεία έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την προ-εγχειρητική αγωνία, το άγχος και τον μετεγχειρητικό πόνο.


Όχι μόνο είναι φθηνή λύση, αλλά βελτιώνει την άνεση του ασθενούς και μειώνει τον χρόνο ανάρρωσης από την αναισθησία (Potié, Roelants, Pospiech, Momeni, & Watremez, 2016; Faymonville et al., 2006).


Χρήση Υπνοθεραπείας στη Συμβουλευτική: 3 Αποτελέσματα Βασισμένα σε Αποδείξεις


Ενώ η υπνοθεραπεία μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική από μόνη της, εάν εξισορροπηθεί σωστά με άλλες θεραπείες, μπορεί να γίνει ακόμη πιο πολύτιμη για τον θεραπευτή.


Ενσυνείδητη υπνοθεραπεία (Mindfulness Hypnotherapy)

Παρά το γεγονός ότι η ενσυνειδητότητα είναι μια χρήσιμη παρέμβαση για το άγχος και το στρες, μπορεί να είναι χρονοβόρα και δεν έχει ανώτερα αποτελέσματα από τη CBT (Olendzki, Elkins, Slonena, Hung, & Rhodes, 2020).


Επομένως, οι συνδυασμένες θεραπείες μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές, απαιτώντας λιγότερες και μικρότερες συνεδρίες.


«Η ενσυνειδητότητα στοχεύει μια αλλαγή στη σχέση προς την εμπειρία, ενώ ο στόχος της ύπνωσης είναι μια μετατόπιση στην ίδια την εμπειρία», λέει ο Nicholas Olendzki. Ωστόσο, και οι δύο προσφέρουν την εμπειρία μιας βελτιωμένης σύνδεσης του σώματος μέσω της εστίασης και της απεικόνισης.


Όταν συνδυάστηκε ως ενσυνείδητη υπνοθεραπεία, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι «η παρέμβαση ήταν εξαιρετικά εύγευστη και η συμμόρφωσή τους στην πρακτική τους στο σπίτι ήταν εξαιρετική». Η νέα συνδυαστική τεχνική οδηγεί επίσης σε σημαντική μείωση του αντιληπτού στρες (Olendzki et al., 2020).


Γνωστική υπνοθεραπεία

Όταν συνδυάζεται με άλλες ψυχοθεραπείες, η υπνοθεραπεία έχει διάφορους βαθμούς επιτυχίας, γράφει ο Assen Alladin (2012) από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι του Καναδά.


Αντίθετα, το αφομοιωτικό μοντέλο της ψυχοθεραπείας κρατά την ψυχοθεραπεία στο επίκεντρο, ενώ ενσωματώνει άλλες τεχνικές για τη δημιουργία φρέσκων προσεγγίσεων. Για παράδειγμα, η γνωστική υπνοθεραπεία (CH) χρησιμοποιεί τόσο εικόνες όσο και χαλάρωση, συνδυάζοντας τα οφέλη της υπνοθεραπείας και της ψυχοθεραπείας.

Σε σύγκριση με τη μη υπνωτική θεραπεία, η CH βρέθηκε πιο επιτυχημένη, ιδιαίτερα για τη διαχείριση βάρους (Alladin, 2012).


Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες προκύπτει από σοβαρά τραυματικά γεγονότα και μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ποιότητα ζωής.


Τα αυξανόμενα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η υπνοθεραπεία μπορεί να προσφέρει καλύτερη άμεση και μακροπρόθεσμη ανακούφιση από συμπτώματα όπως η επανεμφάνιση τραυματικών αναμνήσεων από την ψυχοθεραπεία μόνη της (Rotaru & Rusu, 2015).



πηγή: psychologytoday.com

22 views0 comments
bottom of page